اشاره :
بى ترديد عصر امام مهدى(علیه السلام) عصر حاكميت نور دانش و بينش و از درخشانترين و زيباترين اعصار روى كره زمين از آغاز آفرينش جهان و انسان خواهد بود. آنچه در اين نوشتار تقديم خوانندگان عزيز مى شود برخى از ابعاد زندگى و شكوفايى و درخشندگى آن عصر است كه با تلخيص از نظر گرامى تان مى گذرد.
در عصر درخشان امام مهدى(علیه السلام) حيات فرهنگى به گونه اى شكوفا و بارور مى گردد و دانش و فرهنگ و معنويت بويژه علوم دينى و احكام و مقررات و معارف انسان ساز اسلام در سراسر گيتى بسط و گسترش مىيابد و چرخ هاى فرهنگ و آگاهى و شناخت با سرعت وصف ناپذيرى به حركت مى افتد.
كتابهاى مربوط به شرح حال راويان احاديث كه به كتابهاى رجالى مشهورند و نيز شرح حال و بيوگرافى آنان و تقسيم بندى روايات به صحيح و ضعيف كه بيشتر به حدس و گمان تكيه دارد و در عصر غيبت و به خاطر نرسيدن دست مردم به امام معصوم مورد استفاده قرار مى گيرد به پايان میرسد؛ زيرا در عصر ظهور مردم به مقررات و احكام قطعى دست مىيابند و از اينها بىنياز میگردند. همچنين بيشتر تفاسير از اعتبار ساقط مىشود و تنها تفاسير برخاسته از روايات رسيده از پيامبر و اهل بيت باقى مىماند.
همينگونه قرائتهاى مختلف از قرآن شريف كه دليلى براى آن نازل نشده است برداشته مىشود چرا كه مردم قرآن و قرائت صحيح آن را به گونهاى كه بر قلب مصفاى محمد(صلی الله علیه و آله) فرود آمده است از امام مهدى(علیه السلام) مى آموزند و تفسير و پيام و مفهوم آن را آنگونه كه خدا اراده فرموده است مى شناسند و بر معارف بلند و راز و رمز و شگفتيهاى آن كه همچنان ناشناخته و پوشيده است، آگاهى میابند.
حضرت امام باقر(علیه السلام) فرموده اند:
تؤتون الحكمة فى زمانه حتى ان المراة لتقضى فى بيتها، بكتاب اللَّه و سنّة رسوله1
يعنى به مردم عصر حكومت درخشان او، دانش و بينش ارزانى مى گردد كه زن در كانون خانه خويش براساس كتاب خدا و سنت پيامبرش عادلانه و آگاهانه داورى میكند و نيازى به ديگرى ندارد.
اين روايت نشانگر اين واقعيت است كه مردم در روزگار حاكميت آن حضرت، براساس آداب و مقررات دينى تربيت شده و احكام شريعت را آموخته و بر پايهاى از فرهنگ و تمدن اوج میگيرند كه هر بانويى مى تواند در درون خانه خويش ميان آن دو انسان براساس مقررات كتاب خدا و سيره و روش عادلانه پيامآور بزرگ او قضاوت كند.
اميرالمؤمنين على(ع) هم طى گفتوگويى با جناب كميل بن زياد نخعى مى فرمايند:
اى كميل، هيچ علمى نيست مگر آن كه با من آغاز گردد و هيچ سرى نيست مگر آنكه با قائم پايان پذيرد.2
لازم است بدانيم كه خود امام مهدى براساس كتاب خدا و سيره و شيوه انسان ساز و افتخار آفرين پيامبر تدبير امور میكند و به اندازه ذرهاى از آن انحراف نمیجويد. او شريعت جديد يا دين ديگرى نمىآورد كه با اسلام راستين ناسازگار باشد.
همچنين واقعيت كه رخ خواهد داد اين است كه همه مذاهب پديد آمده پس از رحلت پيشواى بزرگ توحيد پيامبر گرامى ملغى مى شود و از ميان میرود چرا كه اينها راه و رسمى است كه در كتاب خدا و سنت پيامبر جايى ندارد. در كلامى كه از عالم اهل سنت به نام ابن العربى بيان گرديده آمده است:
امام مهدى پس از ظهور، دين را همانگونه كه بود و نازل گرديد آشكار مى سازد، به طورى كه اگر پيامبر گرامى حاضر باشد به همان حكم كند. او مذاهب مختلف را از روى زمين با ارشاد و هدايت خويش برمیدارد و جز دين خالص و پاك آسمانى نمیماند.3
آرى در آن شرايط پر افتخار است كه اتحاد بزرگ اسلامى تحقق مىپذيرد چرا كه همه مسلمانان در اصول دين و فروع آن و همه مسايل فقهى و احكام و مقررات شرعى، متحد و يكپارچه مىگردند.
دين راستين همان اسلام واقعى خواهد بود و مذهب همان مذهب تشيع كه مذهب خاندان وحى و رسالت است و پيامبر گرامى مردم را بدان دعوت نموده است. و همه بشريت بدين سان زير پرچم پر افتخار لااله الااللَّه، محمد رسول اللَّه، على ولى اللَّه در اوج سعادت و رفاه و نيكبختى زندگى مىكنند.
در حديثى كه امام مجتبى از پدرش حضرت على نقل مى فرمايد چنين آمده است:
مهدى زمين را از برهان و دانش و نور هدايت پر مىكند تا آنجا كه سراسر گيتى به وى ايمان آورد و كافران مسلمان شوند و فاسقان صالح گردند.4
و باز حضرت على(ع) در بيان ديگرى از حضرت مهدى چنين مى فرمايد:
… لافترك بدعة الا ازالها ولا سنة الاّ اقامها.5
يعنى آن پيشواى الهى تمامى بدعتها را نابود میکند و همه سنتها و شيوههاى پسنديده را زنده و برپا مىكند.
تربيت در عصر امام مهدى(علیه السلام)
از واقعيتهاى ترديد ناپذير اين است كه انسان در همه ابعاد، قابل تربيت و سازندگى است و هنگامى كه برنامه هاى تربيتى براساس ارزشهاى والاى اخلاقى و انسانى تنظيم گردد بشريت راه اعتدال و درستى را خواهد گزيد. و در راه و روش شايسته و ستودهاى گام خواهد نهاد. اما اگر برنامه ها و عوامل تربيتى فاسد و ناصالح باشد بدون ترديد نتيجه معكوس خواهد داد و انسان به سوى تباهى خواهد رفت.
1. كانون خانه و خانواده كه كودك در آن ديده بر جهان مى گشايد يك كانون و عامل تربيتى است كه در جهت دهى به كودك نقش بسيار مهمى دارد.
2. پس از خانه، نقش مدرسه است كه كودك با ورود بدانجا مراحل نخستين دانش و فرهنگ را از طريق آموزگاران دريافت مى دارد و هر چه مراحل مختلف علمى را طى میكند سطح مطالعه و فرهنگ و آگاهيهاى او بالا مىرود تا سرانجام به عالى ترين مراحل و مدارج علمى و فكرى مىرسد.
3. عامل محيط و جامعه، كودكى كه در جامعهاى مملو از دروغ و شائبه و بىبندبار رشد مىكند تربيت ناشايست و نادرست مى پذيرد و كودكى كه در جامعه دين باور و امانتدار و سرشار از حيا و درستكارى تربيت شود فردى شايسته خواهد بود.
4. رسانه هاى گروهى و دستگاه هاى تبليغاتى جامعه همچون روزنامه ها و مجلات، راديو و تلويزيون و…
امام مهدى(علیه السلام) كه در انديشه اصلاح جامعه جهانى است و مىخواهد جامعه اى به راستى اسلامى پى ريزى نموده و آن را به ارزشهاى والاى انسانى و قرآنى آراسته سازد، در اين راه مىبايست از وسايل و عوامل تربيتى بهره گيرد و آموزشهاى تربيتى صحيح و سازنده خويش را به وسيله اين وسايل و تجهيزات به گوشها برساند. از اين رو مدارس و آموزشگاهها را، فرهنگ و تعاليم انسان ساز اسلام اداره و رهبرى مى كند و راههاى تعليم و تربيت در همه مراحل از شيوهها و برنامه هاى اسلامى بهرهمند مى گردد و وسايل ارتباط جمعى به طور كامل، شايسته و مفيد و ثمربخش مى شوند و از چهارچوب مقررات و ارزشهاى اسلامى تجاوز نمى كنند.6
چنانچه حضرت على(علیه السلام) با عباراتى بسيار شنيدنى چنين نويد مى دهد كه:
مهدى(علیه السلام) هواهاى نفسانى را به هدايت باز خواهد آورد آنگاه كه هدايت را به هواپرستى بفروشند و آرا و نظرها را بر قرآن منطبق سازد چون قرآن را بر مدار آراى خويش باز خوانند.7
پىنوشتها :
1 . غيبت نغمانى، باب 13، ص238.
2 . ابن شعبه حرانى، ابو محمد حسن بن على، تحف العقول، ص119.
3 . الفتوحات المكيه، ابن العربى، ج3، ص327، باب 366.
4 . طبرسى، احمدبن على، الاحتجاج، ج2، ص70.
5 . عقدالدّرر، باب 9، ص224، بحارالانوار، ج52، ص339.
6 . امام مهدى از ولادت تا ظهور، آيةاللَّه سيد محمد كاظم قزوينى، ص740.
7 . نهج البلاغه، خطبه 138.
