امیرالمومنین علی علیه السلام :
ثَلاَثٌ مِنْ عَمَلِ اَلْأَبْرَارِ
1. إِقَامَةُ اَلْفَرَائِضِ
2. وَ اِجْتِنَابُ اَلْمَحَارِمِ
3. وَ اِحْتِرَاسٌ مِنَ اَلْغَفْلَةِ فِي اَلدِّينِ
كشف الغمة ج۲ ص۳۴۹
سه کار از اعمال ابرار است :
1. برپایی (انجام) واجبات،
2. دوری از محرمات،
3. احتیاط و مراقب بودن در غفلت در امور دین.»
إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا
همانا نیکان همواره از جامی می نوشند که نوشیدنی اش آمیخته به کافور [آن ماده سرد، سپید و معطر] است.
کلمه ابرار که در قرآن مجید، 6 بار تکرار شده است جمع کلمه بر ـ به فتحه باء ـ است و کلمه بر صفت مشبهه از مصدر بر ـ به کسره باء ـ است، که به معنای احسان است، و این معنا در مورد کسی صادق است که عمل خود را نیکو بسازد و در نیکو ساختن آن هیچ نفعی که عاید خودش شود، در نظر نگرفته باشد نه جزایی که در مقابل عملش به او بدهند و نه حتی تشکری را.
و خلاصه کلمه بر ـ به فتحه باء ـ به معنای کسی است که خیر را بدان جهت که خیر است می خواهد نه بدان جهت که اگر انجام دهد نفعی عایدش می شود.
حال با در نظر گرفتن اینکه هیچ خیر و صلاحی در هیچ عملی نیست مگر با ایمان به خدا و رسولش، و ایمان به روز جزا، لذا ابرار کسانی هستند که عمل خیر را به خاطر ایمان به خدا و رسولش و روز جزا انجام می دهند. و مراد از “ابرار” در آیه 5 سوره انسان (76) طبق روایات معتبر (حضرت علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام) و شیعیان آنها می باشد.
📖تفسیر المیزان، ترجمه فارسی، ج 20، ص199 به بعد، ذیل آیات سوره انسان
مرحوم طبرسی در مجمع البیان می نویسد :
بسيارى از مخالفين ايشان اتّفاق كردند كه مراد از ابرار على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السّلام است. و آيه مزبور و آيات بعد از آن متعيّن است كه دربارۀ آنها نازل شده.
و نيز اجماع و اتّفاق كلّ است كه ايشان ابرار هستند ولى غير ايشان مورد خلاف است.
نتيجه : مهمترين اعمال ابرار برای رسیدن به این مقام در کلام مولانا امیرالمومنین علی علیه السلام سه عمل است
انجام واجبات , ترک محرمات , اهتمام به امور دینی
