رسول خدا صلی الله علیه وآله در ضمن نقل مناسبت شادی روز نهم ربیعالاوّل که روز هلاکت جبتِ منافقین این امت است ، به جناب #حذیفة فرمودند:
«…خداوند جلّ ذکره بر من وحی نمود و فرمود: ای محمد! … به فرشتگان گرامی که اعمال انسانها را مینویسند؛
دستور دادم تا از این روز به مدت سه روز به احترام تو و جانشین تو قلمها را از نوشتن خطاها و گناهان دوستان و شیعیان شما بازدارند.»
فَأَوْحَى إِلَيَّ جَلَّ ذِكْرُهُ، فَقَالَ لِي: يَا مُحَمَّدُ! … وَ أَمَرْتُ الْكِرَامَ الْكَاتِبِينَ أَنْ يَرْفَعُوا الْقَلَمَ عَنِ الْخَلْقِ كُلِّهِمْ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَ لَا أَكْتُبُ عَلَيْهِمْ شَيْئاً مِنْ خَطَايَاهُمْ كَرَامَةً لَكَ وَ لِوَصِيِّكَ.
📕بحار۳۱/۱۲۵
امام رئوف حضرت رضا علیهالسّلام، معنای صحیح رفع القلم را اینگونه بیان میفرمایند:
🔹[عيون أخبار الرضا عليه السلام]: عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ عَمْرٍو اَلْبَصْرِيِّ عَنْ صَالِحِ بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ مُحَمَّدٍ اَلْبَغْدَادِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَحْمَدَ اَلْعَسْكَرِيِّ عَنْ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ دَاوُدَ بْنِ قَبِيصَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى اَلْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِي اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: رُفِعَ اَلْقَلَمُ عَنْ شِيعَتِنَا فَقُلْتُ يَا سَيِّدِي كَيْفَ ذَاكَ قَالَ لِأَنَّهُمْ أُخِذَ عَلَيْهِمُ اَلْعَهْدُ بِالتَّقِيَّةِ فِي دَوْلَةِ اَلْبَاطِلِ يَأْمَنُ اَلنَّاسُ وَ يَخَافُونَ وَ يُكَفَّرُونَ فِينَا وَ لاَ نُكَفَّرُ فِيهِمْ وَ يُقْتَلُونَ بِنَا وَ لاَ نُقْتَلُ بِهِمْ مَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ شِيعَتِنَا اِرْتَكَبَ ذَنْباً أَوْ خَطْباً إِلاَّ نَالَهُ فِي ذَلِكَ غَمٌّ مَحَّصَ عَنْهُ ذُنُوبَهُ وَ لَوْ أَنَّهُ أَتَى بِذُنُوبٍ بِعَدَدِ اَلْقَطْرِ وَ اَلْمَطَرِ وَ بِعَدَدِ اَلْحَصَى وَ اَلرَّمْلِ وَ بِعَدَدِ اَلشَّوْكِ وَ اَلشَّجَرِ فَإِنْ لَمْ يَنَلْهُ فِي نَفْسِهِ فَفِي أَهْلِهِ وَ مَالِهِ فَإِنْ لَمْ يَنَلْهُ فِي أَمْرِ دُنْيَاهُ مَا يَغْتَمُّ بِهِ تَخَايَلَ لَهُ فِي مَنَامِهِ مَا يَغْتَمُّ بِهِ فَيَكُونُ ذَلِكَ تَمْحِيصاً لِذُنُوبِهِ. #ترجمه : شیخ صدوق رحمه الله به سندش روایت کرده که امام رضا علیه السلام فرمودند: از شیعیان ما قلم برداشته شده. عرض کردم: چگونه و چطور ای آقای من؟ فرمودند: زیرا از آنها پیمان #تقیه در زمان حکومتهای باطل گرفته شده. مردم در امن و راحتند، ولی آنها میترسند، بخاطر ما تکفیر میشوند و ما بخاطر آنها تکفیر نشویم، و بخاطر ما کشته میشوند و ما بخاطر آنهاکشته نمیشویم. نیست کسی از شیعیان ما که مرتکب گناه یا خطایی شود، مگر اینکه بخاطر آن گناه، اندوهی به او میرسد تا گناهش پاک شود، اگرچه گناهش به قدر قطرههای باران و شِنها و سنگریزهها و خارها و درختان باشد. و اگر بخودش آسیبی نرسد، در خاندان و مالش آسیب رسد، و اگر در امر دنیایش به او غمی نرسد، خواب وحشتناک میبیند تا غمگین و افسرده شود و بدین وسیله گناهانش پاک و زدوده شود.
📕بحار۶۵/۱۹۹ به نقل از عيونالاخبار(۱/۲۶۱)
✍🏻 پینوشت۱: مرحوم بهبهانی در شرح روایتی که اشاره به رفعالقلم در عید غدیر شده در چاپ مقامع الفضل۲/۱۸۳ اینگونه مینویسند :
«قید سه روز، شايد از براى كتابت باشد نه از براى گناه، يعنى: گناهانى كه در اين سه روز اتّفاق افتد، در اين سه روز نمىنويسند نه آنكه مطلقا نمىنويسند، و شايد بعد از سه روز همان گناهان را بنويسند، چنانكه مقتضاى مفهوم غايت است. و سِرّ سه روز مهلت آن است كه شايد توبه به عمل آيد، چنانكه در مطلق گناه وارد شده كه تا هفت ساعت بر او نمىنويسند و چون هفت ساعت بگذرد بدون توبه، در آن وقت مىنويسند.»
(الکافی۲/۴۳۰)
✅ نتیجه: رفع القلم چه به معنای آن باشد که در این سه روز، اگر شیعه دچار خطیئهای شد ، خداوند غمی سر دل او میگذارد تا بلافاصله از گناه پاک شود ، چه به معنای این باشد که فرصت توبه و ننوشته شدن گناه در پروندهٔ اعمال مؤمن از هفت ساعت به سه روز تخفيف داده ميشود، مجوز “اباحیگری” نیست ؛ و اباحی گری به هیچ عنوان و به هیچ بهانهای در سیره و سنت ما، تأیید و ترویج نشده است. پس به هیچ عنوان رفع القلم به معنای آزاد بودن گناه و معصیت نیست، و این وصله هایی که دشمنان تشیع ساخته اند، به تشیع و اهل بیت عترت و عصمت علیهمالسلام نمیچسبد!
خصوصاً اینکه در خود روایت دو اسم از اسامی روز نهم ربیع یوم الزهد فی الکبائر و یوم التوبة یعنی روز دوری کردن از کبائر و روز توبه نمودن از گناهان است.
