[ ابو الحسین محمد الملطی الشافعی متولد 377 ه ] در کتاب “التنبیه و الردّ علی اهل الاهواء و البدع” بیش از هزار سال قبل مردم قم را اینگونه معرفی می کند :
چهاردهمین فرقه از شیعیان امامیه، اهالی قم هستند. نظرشان شبیه فرقه اسماعیلیه است بجز اینکه انها قائل به جبر و تشبیه هستند .
نماز ظهر و عصر را در ابتدای زوال جمع می کنند و همچنین نماز مغرب و عشاء را در اخر وقت نماز مغرب جمع می کنند ….
تا اینکه به این مطلب اشاره می کند که اهل قم اهل طعن و لعن و دشنام بر سلف هستند .[ منظور مولف از سلف صحابه می باشد ] و اینگونه مطلب را بیان می کند :
آنان به سلف طعن و ناسزاگویی فراوان میکنند تا کار به جایی میرسد که یک نفر از آنان یک چیزی یا نمادی (مانند عروسک) را میگیرد و درون آن را از کاه یا پشم پر میکند و نامش را ابوبکر و عمر و عثمان میگذارد و آنقدر با عصا به آن میزند تا آن را پاره کند و با این کار، قلبش را به سبب کینه ای که از کسانی که ایمان اورده اند آرام سازد .
التنبيه والرد على أهل الأهواء والبدع نویسنده : المَلَطي، أبو الحسين جلد : 1 صفحه : 33
والفرقة الرَّابِعَة عشرَة من الأمامية هم أهل قُم قَوْلهم قريب من قَول الأسماعيلية غير أَنهم يَقُولُونَ بالجبر والتشبيه يجمعُونَ بَين الظّهْر وَالْعصر فِي أول الزَّوَال وَبَين الْمغرب وَالْعشَاء فِي جَوف اللَّيْل آخر وَقت الْمغرب عِنْدهم وَيصلونَ صَلَاة الْفجْر بَين طُلُوع الْفجْر الأول الَّذِي يُسمى ذَنْب السرحان ويمسحون فِي الْوضُوء بِالْمَاءِ على ظُهُور أَقْدَامهم وأسفلها وَلَهُم طعن على السّلف وَشتم عَظِيم حَتَّى يبلغ الْوَاحِد مِنْهُم أَن يَأْخُذ شَيْئا أَو مِثَالا يحشوه تبنا أَو صُوفًا يُسَمِّيه أَبَا بكر وَعمر وَعُثْمَان رَضِي الله عَنْهُم ويضربه بالعصى حَتَّى يهريه ليشفي بذلك مَا فِي قلبه فِي الغل للَّذين آمنُوا مَعَ أَشْيَاء يقبح ذكرهَا من مذاهبهم مَذَاهِب السفلة الْعَمى أخوة القردة بل أخوة القردة أفضل مِنْهُم
التنبیه والرد علی أهل الأهواء والبدع ص ۳۲_۳۳
