هرساله میلیونها نفر از شیعیان جهان پای پیاده عازم کربلا میشوند تا در مراسم پیادهروی اربعین حسینی شرکت کنند. اما این رویداد چگونه جهانی و چه کسی برای نخستین بار در اربعین حسینی در دوران معاصر پیاده رهسپار کربلا شد؟
در تاریخ شیعه تا پیش از دوره معاصر وضعیت پیادهروی اربعین اینگونه بود: «نخستینبار زینبکبری (سلام الله علیها) و امام سجاد (علیه السلام) و جابر بن عبدالله انصاری بههمراه جمعی از بنیهاشم چهل روز پس از شهادت امام حسین (علیه السلام) بر مزارش رفتند و سالهای بعد ائمه و پیشوایان شیعه و پیروانشان همین سنت را اجرا کردند.
طی قرنها نیز پیادهروی اربعین بهویژه از نجف تا کربلا رواج داشت و بزرگان تشیع به ترویج این نوع زیارت پرداختند و خود همراه دوستداران اهلبیت (علیهم السلام) به زیارت پیاده حرم امام حسین (علیه السلام) شتافتند. در ایران در دوره حکومتهای آلبویه و صفویه زیارت کربلا با پای پیاده توسط علما ترویجشده است و در میان متأخرین نیز بزرگانی نظیر شیخ انصاری، آخوند خراسانی، محدث نوری و… به همراه یاران و شاگردانشان به پیادهروی اربعین میرفتهاند. در این میان محدث نوری هرسال و در مناسبتهای مختلف به همراه شاگردانش پیاده به زیارت میرفت و در ترویج زیارت اربعین نقشی ویژه داشت».
در دوران معاصر با افزایش تعداد خودروها و گسترش شبکه راهها پیادهروی اربعین و در کل زیارت با پای پیاده کمتر شد. ولی بعد پیاده روی اربعین اینگونه بزرگترین گردهمایی سالانه جهان شد: «آیتالله سید محمود شاهرودی (۱۲۶۲ ـ۱۳۵۳ شمسی) هر سال به همراه شاگردانش پیاده به زیارت حرم کربلا میرفت و با اقدام وی جریانی جدید آغاز شد… آیتالله شاهرودی احیاگر پیادهروی کربلا و مؤسس نخستین بعثه در مکه و مدینه است… تا دهه ۵۰ شمسی پیاده روی اربعین به مراسمی بزرگ تبدیل شده بود و در منابع مکتوب آمده است که زائران از قومیتها و ملیتهای مختلف بودهاند ولی در میانشان گروههایی که نوحهها و شعارهای عربی و فارسی و ترکی و اردو میخواندند بیش از سایرین بودهاند».
بعد هم که معلوم است؛ از سال ۱۳۸۲ پیادهروی اربعین میلیونی شد و از اوایل دهه ۹۰ این مراسم با جمعیتی بین ۱۵ تا ۲۶ میلیون نفر برگزار میشود.
آیتالله سیدمحمود شاهرودی
