1ـ روز دَحوالارض
2ـ حركت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه واله از مدینه به قصد حجه الوداع
3ـ حركت امام رضا علیه السلام از مدینه به سمت مرو
1ـ روز دحوالارض
روز بیست و پنجم ذیقعده روز دحوالارض است؛ یعنی روزی كه خداوند متعال، زمین را در حالی كه آبها كل كره زمین را احاطه كرده بود، از زیر خانه كعبه گستراند.
وقایع الایام: ص 109
خاتم المحدثین، شیخ عباس قمی رضوان الله علیه در ذیل اعمال این روز مینویسد:
«روز دحوالارض یكی از چهار روزی است كه روزهاش بسیار سفارش شده و این روزی است كه رحمت خدا در زمین منتشر گردیده و برای عبادت و ذكر خدا در این روز اجر و پاداش به سزایی است».
مفاتیح الجنان: اعمال ماه ذیقعده
2ـ حركت رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و اله از مدینه به قصد حجه الوداع
در ماه ذیقعده سال دهم هـ .ق. از طرف رسول گرامی اسـلام صلی الله علیه و اله به اهالی مدینه و قبیله های اطراف اعلام شد كه امسال، آن حضرت قصد زیارت خانه خدا و برپایی مراسم حج دارد؛ لذا تعداد زیادی از مسلمانان كه بالغ بر 120 هزار نفر بود به همراه آن حضرت در بیست و پنجم ذیقعده سال دهم هـ .ق. از مدینه عازم مكه شدند.
الغدیر: ج 1، ص 9 ـ وقایع الایام: ص 110
از آنجا كه حج آن سال آخرین حج پیامبر اكرم صلی الله علیه و اله بود به حجه الوداع مشهور گردید كه پس از پایان مراسم، هنگام بازگشت به مدینه در مكانی به نام غدیر خم رسول گرامی خدا صلی الله علیه و اله به فرمان الهی، مولای متقیان را به عنوان جانشین خویش منصوب گرداند و همگان با آن حضرت بیعت نمودند.
3ـ حركت امام رضا علیه السلام از مدینه به مرو
در بیست و پنجم ذیقعده سال 200 هـ .ق. حضرت امام رضا علیه السلام در اثر اجبارها و تهدیدات مأمون عباسی از مدینه به مرو حركت كرد.
مأمون عباسی پس از پیروزی بر برادرش امین و استیلای كامل بر كشورهای اسلامی، تصمیم گرفت تا امام رضا علیه السلام را از مدینه به مرو كه مركز حكومتش بود، منتقل كند و با آن حضرت به ظاهر طرح دوستی بریزد و ایشان را به ولایت عهدی خویش منصوب كند تا علاوه بر جلب توجه و حمایت علویان، امام رضا علیه السلام را نیز به طور كامل زیر نظر بگیرد.
آوردن امام از مدینه به مرو، در ظاهر به صورت دعوت بود؛ اما ماهیت واقعی آن جز ایجاد محدودیت هر چه بیشتر برای امام چیز دیگری نبود؛ لذا امام برای تفهیم ماهیت این دعوت، هیچ یك از اعضای خاندان خویش را همراه خود نبرد تا از این طریق به مسلمانان بفهماند که این سفر، نوعی تبعید است نه مـورد رضایت ایشان. خلاصه امام در دهم شـوال سال 201 هـ .ق. وارد مرو شد.
