4 «إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً وَعْدَ اللّهِ حَقّاً إِنَّهُ يَبْدَؤا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ لِيَجْزِىَ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ بِالْقِسْطِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ شَرابٌ مِنْ حَمِيمٍ وَعَذابٌ أَلِيمٌ بِما كانُوا يَكْفُرُونَ »
ترجمه :
4. به سوى اوست بازگشت شما جميع شماها، وعده خداوند حق است تخلفپذير نيست. محققاً خداوند تبارك و تعالى ابتدا خلق مىفرمايد، پس از مردن باز اعاده مىفرمايد. در روز جزا زنده خواهيد شد براى اينكه جزا دهد
كسانى را كه ايمان آوردند و عمل كردند به اعمال صالحه به عدل و كسانى كه كافر شدند از براى آنهاست آب جوشان و عذاب دردناك به سبب آنچه كه بودند كافر مىشدند.
تفسير :
«إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً» خطاب به جميع افراد بشر، بلكه جن و انس كه احدى از آنها باقى نمىماند مگر آنكه برگردد در روز جزا حتى اطفال و مجانين و حتى وحوش و طيور: «وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيعاً»[1]، «وَإِذَا الْوُحُوشُ
حُشِرَتْ»[2].
«وَعْدَ اللّهِ حَقّاً»خلف وعد قبيح است و محال است از خدا صادر شود.
«إِنَّهُ يَبْدَؤا الْخَلْقَ» در مراحل سير از نطفه[3]، علقه[4]، مضغه[5] تا در دنيا تا رحلت در عالم برزخ، كه اصلاً غرض اصلى از آمدن به اين عالم براى تحصيل
ايمان و تكميل نفوس و اتيان به اعمال صالحه بوده. «ثُمَّ يُعِيدُهُ» مرجع ضمير خلق است و اسم جنس است شامل تمام مخلوقات مىشود كه تماماً عود مىكنند و زنده مىشوند با همين بدن عنصرى
«لِيَجْزِيَ الَّذِينَ آمَنُوا» كه مقصود اصلى از اين اعاده در روز بازپسين براى جزا دادن كسانى است كه ايمان آوردند «وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ» و اعمال صالحه به جا آوردند.
«بِالْقِسْطِ» به معنى عدل است، چون از لغت اضداد است و اشاره به اين است كه هيچگونه عمل خيرى بدون ثواب و اجر نيست «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ»[6].
«وَالَّذِينَ كَفَرُوا» عطف به «الَّذِينَ آمَنوُا» است مدخول «لِيَجْزِىَ»است سَواء [ = مساوى است ]اينكه كفار اعمال خيريه از آنها صادر شده باشد يا نشده باشد، زيرا شرط صحت كل اعمال ايمان است.
«لَهُمْ شَرابٌ مِنْ حَمِيمٍ» «حميم» آبى است كه در غايت حرارت باشد، مثل فلز گداخته كه مقابل صورت گرفته شود تمام گوشت صورت مىريزد
«وَإِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوهَ»[7].
«وَعَذابٌ أَلِيمٌ»ردّ بعض صوفيه كه مىگويند كه اهل عذاب پس از مدتى طبيعت آتشى پيدا مىكنند و ديگر از آتش متألّم نمىشوند.
«بِما كانُوا يَكْفُرُونَ»اين حميم و عذاب أليم فقط براى كفر آنهاست و عذاب ساير معاصى آنها بجاى خود محفوظ است.
--------------------------------------------------
[1] . و روزى كه محشور مىكنيم آنها را جميعاً [خلق اولين و آخرين را]. سوره انعام: آيه 22 .
[2] . كه تمام جن و انس و تمام حيوانات اهلى و وحشى فرداى قيامت محشور مىشوند در صحراى محشر. سوره تكوير: آيه 5 .
[3] . سلول جنسى نر در جانورانى كه توليد مثل جنسى دارند؛ اسپرم. هسته اولى تكوين فرزند. فرهنگ بزرگ سخن: واژه «نطفه».
[4] . مرحله دوم از مراحل تكوين نطفه كه مانند خونِ بسته و غليظ تصور مىشده است. همان: واژه «علقه».
[5] . مرحله سوم از تكامل نطفه؛ نطفه بسته. مضغه: قطعهاى گوشت كه قابل جويدن است. همان: واژه «مضغه».
[6] . پس هر كه هم وزنِ ذرهاى نيكى كند [نتيجه] آن را خواهد ديد. سوره زلزله: آيه 7 .
[7] . و اگر فريادرسى جويند به آبى چون مس گداخته كه چهرهها را بريان مىكند يارى مىشوند. سوره كهف: آيه 29 .
آیه ٤ « إِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً وَعْدَ اللّهِ حَقّاً إِنَّهُ يَبْدَؤا الْخَلْقَ ... »
- بازدید: 2276