137 «وَكَذلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكاؤهُمْ لِيُرْدُوهُمْ وَ لِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ وَلَوْ شاءَ اللّهُ ما فَعَلُوهُ فَذَرْهُمْ وَما يَفْتَرُونَ»
ترجمه :
137. و همين نحو زينت دادند شركاى آنها جماعتى از مشركين را به كشتن اولاد خودشان براى آنكه آنها را هلاك كنند و از بين ببرند و دين آنها را بر آنها مشتبه كنند. و اگر مشيت حق تعلق گرفته بود همچه عملى انجام نمىدادند، پس واگذار آنها را و آنچه افترا مىبندند.
[ در كشتن دختران ]
توضيح كلام اينكه ، جماعتى از مشركين عرب اگر دختر پيدا مىكردند بسيار غمنده [ = غمگين ] مىشدند و آنها را مىكشتند ، بلكه زنده زير خاك مىكردند يا از كبر و نخوتى كه در آنها بود كه دختران را شوهر دهند و ديگران تصرف كنند كه هنوز در ميان اعراب بسيار ننگ است كه بگويند : فلان شوهر دختر اين است يا شوهر خواهر اين، يا از جهت فقر كه دختر مخارجاتش بگردن و در عهده پدر است و خودش درآمد ندارد و بالعكس اگر پسر پيدا مىكردند بسيار خشنود و فرحناك مىشدند ، چنانچه در بسيارى از آيات اشاره به اين دارد : «وَإِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالأُنْثى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدّاً وَهُوَ كَظِيمٌ * يَتَوارى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ ما بُشِّرَ بِهِ أَ يُمْسِكُهُ عَلى هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِى التُّرابِ أَلا ساءَ ما يَحْكُمُونَ»[1]، «وَلا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيّاكُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ كانَ خِطْأً كَبِيراً»[2] .
و كبر و نخوت در نظر آنها بسيار جلوه داشت به اندازهاى كه اگر درب خانه كوتاه بود حاضر نبود سر خود را خم كند بايد درب را خراب كرد . اگر چيزى از دست آنها روى زمين مىافتاد حاضر نبود خم شود بردارد ، حتى بعضى خدمت حضرت رسول صلىاللهعليهوآله عرض كردند كه ، اگر سجده را از نماز بردارى ما به تو ايمان مىآوريم . و اين جلوه ، يا به واسطه احترام بتها بود كه همراه خود داشتند يا به واسطه اغواى شياطين يا به واسطه تملق و چاپلوسى بود كه ديگران از اينها مىكردند ، اينها خود را گم كرده بودند و توهمِ بزرگى در خود مىكردند .
تفسير :
بعد از اين بيان مىگوييم:
«وَكَذلِكَ» يك نكوهش ديگرى شبيه نكوهشى كه در آيه قبل از آنها شده بود «زَيَّنَ» فاعل « زيّن » شركاؤم [ است ] كه بتهاى آنها باشند و مراد يا خدّام بتكدهها يا شياطين كه به جهت احترام بتها اينها را اغوا كردند يا بعض رؤاى آنها ، كه اين موضوع را تزريق نمودند . «لِكَثِيرٍ» « كثير » جمعى است و منافى نيست كه اكثريت با ديگران باشد و اينها در طرف اقليت باشند ، لكن جماعتى هستند «مِنَ الْمُشْرِكِينَ» ؛ مشركينِ مكه معظمه «قَتْلَ أَوْلادِهِمْ» مفعول « زيّن » و مراد از « اولاد » بنات است ، چنانچه ذكر شد .
«شُرَكاؤهُمْ» فاعل « زيّن » ، چنانچه بيان شد.
«لِيُرْدُوهُمْ» « لام » لامِ عاقبت است ، نه اينكه فاعل « زيّن » قصدش اين باشد ، بلكه عاقبت اين عمل باعث هلاكت و از بين رفتن آنها بود ، زيرا اگر « بنات » كشته شوند ديگر نسلى از آنها باقى نمىماند و معناى « ليردوا » هلاكت آنهاست ؛ أي ليهلكوا .
«وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ» ضرر ديگر كه بر اين عملِ سوء مترتب مىشود التباس دين آنهاست كه در ضلالت و گمراهى و سر به گريبان مىشوند.
«وَلَوْ شاءَ اللّهُ ما فَعَلُوهُ» اگر قابل هدايت بودند و به شرف اسلام مشرف مىشدند البته اين عمل شنيع را ترك مىكردند ، ولى چون قابل هدايت نيستند خداوند آنها را به خود واگذار فرمود و مشيت حق بر خلاف عمل آنها تعلق نگرفته.
«فَذَرْهُمْ» اى پيغمبر اكرم ! خود را زحمت مده و كوشش در هدايت آنها نفرما كه اينها ايمان نخواهند آورد آنها را واگذار «وَما يَفْتَرُونَ»هر چه مىخواهند به خدا و دين افترا ببندند و تهمت زنند.
----------------------------------------------------
[1] . و هرگاه يكى از آنان را به دختر مژده آورند ، چهرهاش سياه مىگردد ، در حالى كه خشم و اندوه خود را فرو مىخورد ؛ روى مىپوشاند از بدى آنچه به او بشارت داده شده از قبيله خود . آيا او را با خوارى نگه دارد يا در خاك پنهانش كند ؟ آگاه باشيد كه چه بد داورى مىكنند . سوره نحل: آيات 58 ـ 59.
[2] . نكشيد اولاد خود را از ترس تنگ دستى ، ما روزى مىدهيم آنها را و شما را . محققاً قتل آنها خطاى بزرگى است . سوره اسراء: آيه 31.
آیه ١٣٧ « وَكَذلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ ... »
- بازدید: 2294