ریشه عاشورا در زیارت عاشورا

کتاب پر شاخ و برگ تاریخ را که ورق می زنیم، حوادث فراوانی را در پیش روی خود می بینیم که گاه بسیار ساده و بی پیرایه و گاه بسیار پیچیده و همراه با انبوهی از حاشیه ها است. تورقی گذرا در این کتاب پرماجرا به ما می فهماند که رمز گشایی از بسیاری از حوادث تاریخی آسان است و دقت فراوانی نمی خواهد. اما در مقابل، برخی از حوادث، چنان غیر قابل انتظار و باور نکردنی هستند که همچون یک کلاف سر در گم به نظر می رسند و گویا اصلا نمی توان مورد تحلیل و واکاوی قرارشان داد.
شاید در طول تاریخ جریانی غیر منتظره تر از این ورق تاریخ نباشد که پیروان پیامبری، نواده او را به طرز فجیعی به شهادت برسانند و بر این کشتار بی رحمانه ببالند. هنوز پنجاه و یکمین سالگرد عروج پیامبر اسلام نرسیده است که مسلمانان با دستان خود به جان زینت دوش پیامبرشان افتادند و او را بین دو نهر آب آن هم با لبان خشکیده به شهادت رساندند. عجیب تر آنکه آنها حتی به زنان و کودکان منتسب به پیامبرشان نیز رحم نکردند و آنان را با بی رحمی تمام به اسارت بردند.
حقیقتا شگفتی های این ورق کوتاه تاریخ چنان فراوان است که پس از گذر هزار و سیصد و اندی سال هم انسان های زیادی را مبهوت خود کرده است. اما برای رمز گشایی از این معمای تاریخی چه باید کرد؟
نسخه رمز گشا
اگرچه بسیاری از منابع اسلامی از قرآن گرفته تا احادیث پیامبر صلّی الله علیه و آله و دیگر معصومان علیهم السلام، ریشه های چنین جریانی را به صورت مستقیم یا غیر مستقیم بیان کرده اند اما سندی که به انبوهی از این ریشه ها به صورت یکجا و موجز اشاره کرده باشد، بسیار کارگشا خواهد بود.
امام باقر علیه السلام نسخه ای رمز گشا برای ورق شگفت آور کربلا ارائه کرده است تا آیندگان در تحلیل چنین جریانی وانمانند و بتوانند از این ورق پراهمیت تاریخی عبرت های فراوانی کسب کنند. این سند گرانقیمت که در قالب زیارت سالار شهیدان است به نام همان روز پرماجرا ثبت گردیده است. آری، همان «زیارت عاشورا»یی که امروز بازار گرمی دارد و بر سر زبانها جاری است، نسخه ای رمز گشا از حادثه کربلا است.
گروه های دخیل در جنایت عاشورا
برای بازگشایی یک کلاف سردرگم باید نخ ها را دنبال کرد و ریشه ها را یافت و با هر نخی متناسب با سر سلسله اش برخوردی متناسب داشت. زیارت عاشورا کلاف سر در گم این حادثه را تحلیل کرده است و با نشان دادن نخ های رنگ وارنگ و ریز و درشتی که به نوعی در این حادثه موثر بوده اند، این گره کور را باز کرده است.
جالب اینجا است که این سند بزرگ با اینکه از سرنخها و سرسلسله ها آغاز کرده, پیروان و پس مانده ها را هم از قلم نیانداخته است. سرنخهایی که پنجاه سال پیش از حادثه عاشورا شکل گرفته اند و پس مانده هایی که سالها شیوه گذشتگان خود را ادامه دادند و می دهند.
اما گروه های دخیل در این حادثه را می توان اینگونه تقسیم بندی کرد:
الف ـ بستر سازان:
از سالی که پیامبر خدا به آسمان پرکشید تا روزی که حسینش به دیدار او شتافت، کمتر از پنجاه و یک سال گذشت. بستر این جنایت هولناک در این سالهای پر ماجرا رقم خورده است و بستر سازان، اعتقادات، گرایشات و تعلقات مردم را برای این جنایت هولناک آماده سازی کرده اند. نخستین گروه بستر ساز, همان بنیانگذاران ظلم به اهل بیت اند که کار خود را از سقیفه بنی ساعده آغاز کردند و تصمیم به خلافتی غاصبانه گرفتند. در زیارت عاشورا می خوانیم:
فَلَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً أَسَّسَتْ أَسَاسَ الظُّلْمِ وَ الْجَوْرِ عَلَیْكُمْ أَهْلَ الْبَیْتِ. نفرین خدا بر گروهی باد که شالوده ستم بر شما اهل بیت را بنا نهادند.
البته سردمداران بنی امیه هم در بستر سازی این جنایت، کم نگذاشتند.
شاید در طول تاریخ جریانی غیر منتظره تر از این ورق تاریخ نباشد که پیروان پیامبری، نواده او را به طرز فجیعی به شهادت برسانند و بر این کشتار بی رحمانه ببالند. هنوز پنجاه و یکمین سالگرد عروج پیامبر اسلام نرسیده است که مسلمانان با دستان خود به جان زینت دوش پیامبرشان افتادند و او را بین دو نهر آب آن هم با لبان خشکیده به شهادت رساندند. عجیب تر آنکه آنها حتی به زنان و کودکان منتسب به پیامبرشان نیز رحم نکردند و آنان را با بی رحمی تمام به اسارت بردند
ب ـ حادثه سازان
آنان که در آن روزگار، دخیل در این جنایت بودند، تنها به قاتلان و جنگاوران حادثه خلاصه نمی شوند. بلکه باید توجه داشت که عوامل و گروه های فراوانی در پشت این صحنه جگرسوز فعالیت تاثیرگذاری داشته اند. به طوری که می توان ادعا کرد که اگر برخی از آنان نبودند و اینچنین عمل نمی کردند، ممکن بود ورق برگردد و تاریخ به گونه دیگری روایت شود. این گروه ها عبارتند از:
1ـ قاتلان
جنایت این گروه از روز روشن تر است و از بدیهی ترین مسایل واضح تر. در زیارت عاشورا می خوانیم:
وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً قَتَلَتْكُمْ. وَ بِالْبَرَاءَةِ مِمَّنْ قَاتَلَكَ
2ـ عاملان جنگ افروزی
اگرچه دست برخی از جنگ افروزان سپاه دشمن به خون پاکان روزگارشان آغشته نشد اما برچسب دشمنی با اهل بیت و جنگ با آنان بر پیشانیشان ثبت گردید. زده شد. مسلما آنان که برای جنگ با پسر پیامبر آمده بودند، از جمله برپا کنندگان آتش فتنه بوده اند. در زیارت عاشورا نفرت خود را نسبت به دشمنان و آتش افروزان این جنگ نابرابر اینچنین ابراز می داریم: وَ بِالْبَرَاءَةِ مِنْ أَعْدَائِكُمْ وَ النَّاصِبِینَ لَكُمُ الْحَرْبَ.
3ـ تدارکات جبهه جنگ
هر جبهه ای بدون عوامل تدارکات فلج خواهد بود و کارایی خود را از دست خواهد داد. به نظر شما آنان که محیط را همه جوره برای این جنگ نکبت بار فراهم کردند و لشکریان را مجهز نمودند، شریک در این جنایت نیستند. در زیارت عاشورا می خوانیم:
وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً أَسْرَجَتْ وَ أَلْجَمَتْ وَ تَنَقَّبَتْ وَ تَهَیَّأَتْ لِقِتَالِكَ.
نفرین خدا بر مردمی که اسبها را زین کردند و دهانه زدند و آنان را آماده کشتار تو کردند. 
امام باقر علیه السلام نسخه ای رمز گشا برای ورق شگفت آور کربلا ارائه کرده است تا آیندگان در تحلیل چنین جریانی وانمانند و بتوانند از این ورق پراهمیت تاریخی عبرت های فراوانی کسب کنند. این سند گرانقیمت که در قالب زیارت سالار شهیدان است به نام همان روز پرماجرا ثبت گردیده است. آری، همان «زیارت عاشورا»یی که امروز بازار گرمی دارد و بر سر زبانها جاری است، نسخه ای رمز گشا از حادثه کربلا است
4ـ عوامل پشت جبهه
هیچ جبهه ای بدون پشتیبانی اقتصادی شکل نخواهد گرفت و پیش نخواهد رفت. ثروتمندانی که سپاه کفر را مجهز کردند و مهیای جنگ با عزیز زهرا نمودند، اگر نفرت انگیزتر از دیگر دست اندرکاران این جنایت هولناک نباشند کمتر از آنان هم نیستند. چراکه اگر حمایت مالی و نظامی آنان نبود جبهه ای با این عظمت هم شکل نمی گرفت. در زیارت عاشورا می خوانیم:
«وَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُمَهِّدِینَ لَهُمْ بِالتَّمْكِینِ مِنْ قِتَالِكُمْ»
نفرین خدا بر آنان که ابزار و وسایل و امکانات را برای جنگ با شما آماده ساختند. 5ـ همراهان و همفکران
سیاهی لشکرها اگرچه در نگاه اول در جبهه جنگ، کار خاصی انجام نمی دهند و کارایی ویژه ای هم ندارند، اما باید آنها را در عملیات صورت گرفته دخیل دانست. چرا که حضورشان بر ابهت سپاه می افزاید و روحیه جلوداران را هم بالا می برد. به همین جهت است که ما پس از نفرین جنگ افروزان صحنه نبرد، همراهان و سیاهی لشکران را هم نفرین می کنیم:
اللَّهُمَّ الْعَنِ الْعِصَابَةَ الَّتِی جَاهَدَتِ الْحُسَیْنَ وَ شَایَعَتْ ...
6ـ بیعت کنندگان
رضایت عمومی جامعه نسبت به یک گناه، روند شکل گیری آن را پیش می اندازد و زودتر به سرانجام خواهد کشاند. بنابراین آنان که به شکل گیری یک جنایت رضایت می دهند و حتی با سکوت خود صحه بر عملکرد جنایتکاران می نهند مسلما در گناه جنایت کاران دخیل اند. به همین خاطر است که ما بیعت کنندگان را نیز در کنار همراهان و جنگ افروزان حادثه عاشورا نفرین می کنیم:
وَ شَایَعَتْ وَ بَایَعَتْ و تابعت عَلَى قَتْلِهِ
ج ـ پیروان ظالمان و ادامه دهندگان مسیر ظلمت
مسلما اگر کسانی نباشند که راه ستمگران را ادامه دهند، آتش ظلم هم خاموش خواهد شد. اما گویا همیشه باید تاریک دلان در صحنه باشند تا مردم قدردان روشن ضمیران شوند. در زیارت عاشورا پس از آنکه به ستمکاران نخستین، نفرین می فرستیم، پیروان آنها را هم بی نصیب نمی گذاریم:
اللَّهُمَّ الْعَنْ أَوَّلَ ظَالِمٍ ظَلَمَ حَقَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ آخِرَ تَابِعٍ لَهُ عَلَى ذَلِكَ.
------------------ منبع: ------------------
سید مصطفی بهشتی - گروه دین و اندیشه تبیان

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

مؤسسه جهانی سبطین علیهما السلام

loading...
@sibtayn_fa

نسخه اندرویدی کتاب العروة الوثقي والتعليقات عليها

 

کوتاه و شنیدنی

قدر نعمت ولایت و عید غدیر خم را بدانید - حجت الاسلام بندانی نیشابوری

مدت زمان فايل : 1 دقيقه و 16 ثانیه

حجم فایل : 423 کیلو بایت

اسم غدیر خم در مهمترین کتب اهل تسنن - حجت الاسلام احمدی اصفهانی

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 42 ثانیه

حجم فایل : 1.16 مگا بایت

اولین پیمان شکن غدیر - حجت الاسلام کافی (ره)

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 55 ثانیه

حجم فایل : 2.02 مگابایت

اثبات ولایت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در یک دقیقه - حجت الاسلام رفیعی

مدت زمان فايل : 3 دقيقه و 19 ثانیه

حجم فایل : 1.60 مگا بایت

تجلیل از غدیر در میان همۀ انبیاء الهی - حجت الاسلام رفیعی

مدت زمان فايل : 1 دقيقه و 18 ثانیه

حجم فایل : 698 کیلو بایت

تکلیف و تکلّف دو عامل خصومت علیه شیعه - حجت الاسلام دارستانی

مدت زمان فايل :2دقیقه و 21 ثانیه

حجم فایل : 2 مگابایت

عصاره عالم انسان و طبیب بشریت امام معصوم - آیت الله وحید خراسانی

مدت زمان فايل : 4 دقيقه و 32 ثانیه

حجم فایل : 3.72 مگا بایت

Previous Next

روزشمارتاریخ اسلام

1 ذی الحجه

١ ـ ازدواج حضرت امیرالمؤمنین على (علیه السلام) و حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها)٢ - فرستادن...


ادامه ...

3 ذی الحجه

 ورود پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) و مسلمانان به مكه در سفر حجه الوداع در...


ادامه ...

5 ذی الحجه

١ـ  وقوع غزوه سویق٢ـ شهادت امام جواد (علیه السلام)1ـ وقوع غزوه سویقدر پنجم ذیحجه سال دوم هـ...


ادامه ...

6 ذی الحجه

مرگ منصور دوانقىدر روز ششم ذیحجه سال 158 هـ .ق. منصور دوانقى به هلاكت رسید و در...


ادامه ...

7 ذی الحجه

١ـ‌ شهادت امام باقر علیه السلام٢ـ انتقال امام كاظم علیه السلام به زندان بصره 1ـ‌ شهادت امام باقر(علیه...


ادامه ...

8 ذی الحجه

١ـ حركت امام حسین(علیه السلام) از مكه به سوى عراق٢ـ دعوت عمومى مسلم بن عقیل در كوفه1ـ...


ادامه ...

9 ذی الحجه

١ـ روز عرفه٢ـ شهادت حضرت مسلم بن عقیل (علیه السلام) و هانى بن عروه٣ـ وقوع سدّ ابواب1ـ...


ادامه ...

10 ذی الحجه

١ـ عید سعید قربان٢ـ شهادت عبدالله محض و جمعى از فرزندان امام حسن مجتبى علیه السلام1ـ عید...


ادامه ...

11 ذی الحجه

افشای سرّ پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) توسط عایشه و حفصه در یـازدهم ذیحـجه...


ادامه ...

13 ذی الحجه

١ـ وقوع معجزه شق القمر توسط پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله و سلم)٢ـ انعقاد دومین...


ادامه ...

14 ذی الحجه

بخشیدن فدك به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها در چهاردهم ذیحجه سال هفتم هـ .ق رسول گرامى...


ادامه ...

15 ذی الحجه

 ولادت با سعادت امام هادى علیه السلام روز پـانزدهــم ذی‌حــجـه سال 212 هـ .ق. ولادت بـا سـعادت امـام...


ادامه ...

18 ذی الحجه

١ـ عید سعید غدیر خم٢ـ قتل عثمان بن عفان٣ـ بیعت مردم با حضرت امیرالمؤمنین امام على(علیه السلام)1ـ...


ادامه ...

20 ذی الحجه

خروج ابراهیم بن مالك اشتر بر ضد ابن زیاد در بیستم ذی‌حجه سال 67 هـ .ق. ابراهیم بن...


ادامه ...

22 ذی الحجه

شهادت جناب میثم تمار در بیست و دوم ذیحجه سال 60 هـ .ق. جناب میثم تمار یكى از...


ادامه ...

24 ذی الحجه

١ـ روز مباهله٢ـ خاتم بخشى امیرمؤمنان (علیه السلام) در حال ركوع٣ـ نزول سوره انسان و آیه «هل...


ادامه ...

25 ذی الحجه

اولین نماز جمعه امیرمؤمنان امام على علیه السلام در بیست و پنجم ذیحجه سال ٣٤ هـ .ق امیرمؤمنان...


ادامه ...

26 ذی الحجه

مرگ عمر بن خطاب به گفته برخی تاریخ نویسان در بیست و ششم ذیحجه سال 23 هـ .ق...


ادامه ...

27 ذی الحجه

١ - مرگ مروان حمار و انقراض حكومت بنى امیه٢ ـ وفات جناب على بن جعفر (علیهما...


ادامه ...

28 ذی الحجه

وقوع حادثه حرّه در روز بیست و هشتم ذیحجه سال 63 هـ .ق واقعه اسفناك «حره» در مدینه...


ادامه ...
012345678910111213141516171819
نوع رسانه
2:04
اعمال عیدالله الاکبر عید غدیر
اعمال عیدالله الاکبر عید غدیر
جزئیات
مجموعه: غدیر
0
4 بازدید

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

* کلیپهای بیشتر

انتشارات مؤسسه جهانی سبطين عليهما السلام
  1. كتابخانه
  2. کلیپ های تصویری
  3. سخنرانی
  4. آرشيو صوتی
  5. مولودی عید غدیر خم

قرآن كريم














سلام ، برای ارسال سؤال خود و یا صحبت با کارشناس سایت بر روی نام کارشناس کلیک و یا برای ارسال ایمیل به نشانی زیر کلیک کنید[email protected]

تماس با ما
Close and go back to page